Ik ben Marie-Anne, bijna 50 jaar en moeder van drie dochters en één zoon. En al bijna 20 jaar onthaalouder. Dus ook al meer dan 20 jaar thuis in het verversen van alle mogelijke luiers.
De eerste jaren bracht iedereen gewoon wegwerpluiers mee, van herbruikbare luiers was toen nog geen sprake.  De laatste jaren komt daar verandering in en krijg ik af en toe de vraag om herbruikbare luiers in de opvang te gebruiken. Ik ben nooit afkerig geweest tegenover het gebruik van wasbare luiers en ik heb ondertussen al zes kindjes zien groot worden met herbruikbare luiers.

Het ene systeem is uiteraard gebruiksvriendelijker dan het andere. Het ene systeem absorbeert meer dan het andere, maar wat het om gaat is dat je met herbruikbare luiers niet meer werk hebt als onthaalouder dan met wegwerpluiers. Het aandoen en verversen van die luiers is net hetzelfde als van een wegwerpluier. Je moet het misschien iets beter organiseren (een plekje voor de luiers, voor de luierzak), maar dat is een kleine moeite. ’t Is makkelijk als de luiers gevouwen meekomen, maar als ze bijvoorbeeld niet helemaal droog zijn na het wassen, dan hang ik ze in de winter op de verwarming en in de zomer buiten aan de wasdraad. Zijn ze vuil, dan gaan ze in de luierzak en dat ruikt niet meer dan de afvalemmer met de wegwerpluiers. ’s Avonds gaat de zak mee naar huis, want de was is niet voor mij.

Het scheelt bovendien een pak in de zak met de restafval. De ervaring leert mij ook dat kindjes met wasbare luiers makkelijker zindelijk worden en dat is misschien ook iets om in overweging te nemen. Zij voelen nog echt dat ze nat of vuil zijn, wat met wegwerpluiers veel minder het geval is. Als je bedenkt dat elk kind ongeveer 2 a 2,5 jaar in de luiers zit en daarbij enkel overdag zo’n 1300 luiers verbruikt per jaar (ongeveer 5 per dag – overdag), dan ga je toch eens nadenken.

De aankoop is een gevoelige hap uit het budget, maar als je enkele kindjes overweegt dan is het de aankoop zeker waard.
Als herbruikbare luiers zoals ze nu te verkrijgen zijn, 24 jaar geleden hadden bestaan, toen onze eerste dochter werd geboren, ik had ze mij zeker aangeschaft. Ik denk zelfs dat ik mijn eigen kinderen niet hoef te overtuigen om herbruikbare luiers te gebruiken, als ze ooit aan kinderen beginnen.

De vraag luidde: “welke merken van luiers kent u?”. Mijn kennis van merken van wegwerpluiers leek bijzonder beperkt. Als we er kopen, dan is het steeds hetzelfde merk, afgaand op de mate van milieuvriendelijkheid. Mijn kennis van merken van herbruikbare luiers daarentegen, dat ging al beter. Ik vraag me echter af of deze mee opgenomen zijn in de lijst van het onderzoek. Zou een merk van wegwerpluiers rekening houden met de evoluties op de markt van de herbruikbare luiers? Dat wordt mijn vraag voor de avond.

Versta me niet verkeerd, dit is geen kritiek op merken van wegwerpluiers noch tegen mensen die voor wegwerpluiers kiezen, noch tegen marketingbureaus. Maar toen ik op de vraag “welke merken luiers hebt u de laatste 4 weken gekocht?” kon antwoorden dat ik geen enkel gekocht heb, gaf me dat wel het gevoel dat het ook anders kan.  En zelfs zonder al te veel problemen. “Welke luier bezorgt uw kindje een goede nachtrust?” : “Totsbots Flexitots”. Manon heeft er nu eentje aan en ze zal er morgen netjes mee wakker worden. En het voordeel is, ze zal hierdoor al sneller toe zijn aan nachten zonder luiers .

We zetten hun bevindingen even op een rij:

• De productie van herbruikbare luiers is veel milieuvriendelijker dan de fabricage van wegwerpluiers.

• Het aantal wegwerpluiers voor één kind zou 550 kg CO² produceren wat betreft de afvalverwerking.

Wanneer je herbruikbare luiers slechts voor één kindje zou gebruiken, je ze steeds wast op 90° én iedere keer de droogkast gebruikt, zou je instaan voor 1 ton CO².

Wanneer je de luiers echter hergebruikt voor een tweede kindje, wast op 60°C met een volle trommel  en niet je droogkast gebruikt, produceert het gebruik van luiers 370 kg CO².

Op www.milieu-centraal.nl, een Nederlandse website die consumenten praktische en betrouwbare milieu-informatie biedt, staat een meer genuanceerd verhaal. Ze bespreken verschillende aspecten van het verschil in milieu-belasting tussen herbruikbare en wegwerpluiers.

Wat betreft CO2-uitstoot, zorgen wasbare luiers voor 1,5 keer minder uitstoot van broeikasgassen dan wegwerpluiers (uitgaande van wassen op maximaal 60 graden, en drogen in de wasdroger). Droogt u luiers aan de lijn, dan is de CO2-uitstoot zelfs 2,5 keer lager. Deze onderzoeksresultaten spreken de onderzoeksgegevens van Test Aankoop tegen.

Het watergebruik van zowel wegwerpluiers als wasbare luiers is hoog. Voor wasbare luiers is water nodig voor de teelt van katoen, en natuurlijk voor het wassen van de luiers. Bij de productie van de houtpulp en de kunststoffen voor de wegwerpluiers is ook water nodig.

Gelet op alleen vervuiling door chemische stoffen zoals bestrijdingsmiddelen en productiechemicaliën, valt niet te zeggen welke soort luier beter is voor het milieu. Bij katoenen luiers onderling bijvoorbeeld, zijn er grote verschillen in bestrijdingsmiddelengebruik tussen gangbare katoen en biologisch katoen. Bovendien varieert ook het bestrijdingsmiddelengebruik per regio van katoenteelt. Daar komt bij dat de milieugevolgen van bestrijdingsmiddelen en productiechemicaliën anders zijn, en niet zomaar te vergelijken. En wegwerpluiers bestaan voor ongeveer de helft uit materiaal dat is gemaakt van aardolie. De raffinaderijen die de aardolie verwerken, veroorzaken lucht- en watervervuiling.

Zowel wegwerp- als katoenen luiers hebben landbouwgrond nodig (voor respectievelijk bomen- en katoenproductie). Om het landgebruik te kunnen vergelijken, is de hoeveelheid grond vergeleken, het verlies van biodiversiteit, de kwaliteit van het landschap en die van de bodem. Het blijkt dat de wasbare luier (gelet op landgebruik) zeven keer milieuvriendelijker is.

De productie vergeleken: wasbare luiers kunnen zijn gemaakt van katoen (badstof), polyester, rayon, en/of bamboevezel. De productie van gangbare katoen kost veel water en bestrijdingsmiddelen. Bamboe scoort op deze punten stukken beter, maar voor bamboebewerking zijn weer schadelijke chemicaliën en veel energie nodig. Een milieuvriendelijk alternatief zijn luiers van biologische katoen (met EKO-keurmerk). Bij wasbare luiers ontstaat een groot deel van de milieubelasting tijdens het gebruik: het wassen van de luiers kost elektriciteit, water en wasmiddel. Soms komt daar ook nog de elektriciteit van de droger bij.

Wegwerpluiers bevatten papier, kunststof en synthetische korrels van Super Absorberend Polyacrylaat (SAP-korrels). De productie van papier kost bomen en energie, en zorgt voor watervervuiling. De grondstof voor de kunststoffen en de korrels is aardolie: dat is een niet-hernieuwbare grondstof, waarvan de winning en bewerking milieubelastend zijn. Ook de fabricage van luiers en verpakking kost energie. Het materiaalgebruik van wegwerpluiers is de afgelopen 10 jaar overigens met 40 procent verminderd, waardoor ook milieubelasting is gedaald.

Catty

Deze maand staat de Luierhoek in ‘Frontaal’, een uitgave van het Gents Milieufront.

Een bakfiets is leuk, daar is iedereen het over eens. Als het onderwerp ter sprake komt, gaat het meestal over het vervoer van kinderen. Zowel voor ouders als kinderen is dolle pret verzekerd, al moeten die eersten wel wat meer inspanning leveren.

Catty van De Luierhoek heeft een bakfiets. Frontaal ging bij haar langs en polste naar haar ervaringen.

Frontaal – Waarvoor gebruik je de bakfiets?
We zijn zoals veel Gentenaars gewend om met de fiets naar de stad te gaan. Nu we onze bakfiets hebben, kan ook onze jongste mee. De maxicosi kunnen we in de bakfiets vastmaken. Onze bakfiets is echter niet alleen bedoeld om gezellig met onze kinderen te fietsen. Sinds afgelopen jaar hebben we een webwinkel in wasbare luiers – De Luierhoek. Wasbare luiers zijn een enorme winst voor het milieu. Met de levering ervan willen we dezelfde richting uitgaan.

Frontaal – Vertel eens, hoe ga je te werk?
Verschillende keren per week vertrekken van thuis pakketjes met de post. Het postpunt is hier vlakbij. Maar 200 meter is wel een eindje als je grote of meerdere pakketten moet dragen. De auto is
uiteraard compleet zinloos voor die afstand. Daarom: alles de bakfiets in en als het kan onze zoon
er ook nog bij!

Sommige klanten wonen ook in de stad en dus moeten we daar ook leveren. Stel je voor dat we dit met de auto moesten doen: file, zoeken naar parkeerplaats en dan nog wandelen van de parkeerplaats naar de klant. De bakfiets is een perfect alternatief voor de auto. Het gaat een stuk sneller, we verspillen geen geld aan parkeertickets en ook belangrijk: we komen lekker ontspannen thuis.

Frontaal – Is de bak van de bakfiets groot genoeg voor al je materiaal?
Jazeker. Voor een infosessie over wasbare luiers van de MilieuAdviesWinkel moest ik het materiaal ophalen. Ik was die dag enthousiast met onze bakfiets gekomen en geloof me, daar had ik toch wel even spijt van toen ik zag wat ik moest meenemen: een grote reiskoffer en een doos met mappen.
Maar het lukte zonder problemen. Die fietsen zijn gemaakt om een groot volume en een groot
gewicht te vervoeren.

De bakfiets is dus niet alleen geweldig voor al je persoonlijk vervoer, ook professioneel kan je er
veel kanten mee uit. Kleinere bedrijven en winkels die in de stad moeten leveren, hebben veel te
winnen: minder benzinekosten of vervelende parkeertickets en boetes, tijdsbesparing en fittere dus gelukkigere werknemers. Volgens GMF een goede stap in de richting van een duurzaam en klimaatneutraal
Gent!

Uit: Frontaal_september_2011, Gents Milieufront

De eerste maanden, wanneer je kindje nog niet doorslaapt, vormt dit meestal geen probleem. Na iedere voeding kan je zijn of haar broek verversen. Wanneer je kindje begint door te slapen, heeft het echter een luier nodig die goed absorbeert.

Veel ouders voor ’s nachts kiezen voor wegwerpluiers. Toch kan het om ook ’s nachts herbruikbare luiers te gebruiken.

Enkele tips:

• Je kiest best voor een dikkere luier. Hoe dikker de stoffen laag, hoe meer het kan absorberen. Strikluiers zijn bijvoorbeeld erg dun en gaan snel verzadigd zijn.
• Je kan een luier dikker maken door het gebruik van extra inleggers. ’s Nacht mag je er gerust meerdere gebruiken. Zolang je kindje comfortabel ligt, maakt het ’s nachts niet uit of hij of zij een wat dikkere poep heeft.
• Kies voor materiaal dat goed absorbeert, bijvoorbeeld bamboe. Bamboe staat gekend als goed absorberend en wordt daarom in veel nachtluiers gebruikt. Inleggers uit bamboe absorberen ook beter dan katoenen inleggers.
• Gebruik een kwalitatief overbroekje. Een goed vochtwerend broekje houdt zelfs bij een hele natte luier de pyjama droog. Het is tevens belangrijk dat het broekje goed ademend is, dit voorkomt slechte geuren. De overbroekjes van Popolini en bumGenius Flip voldoen zeker aan deze criteria.
• Het klassieke systeem ‘broekje en overbroekje’ geeft de grootste garantie op lekvrij.

Welke luiers raden we aan?

De Totsbots Flexitots is speciaal samengesteld als nachtluier. De inlegger bestaat deels uit meerdere lagen bamboe, een materiaal dat gekend staat voor zijn goede absorptie. Daarnaast wordt ook microvezel gebruikt om een droog gevoel te bewaren. Het broekje is speciaal samengesteld met een ademende structuur, zodat de luier goed kan verluchten.

Bumgenius Flip luiers vormen eveneens een goed alternatief. De inleggers zijn dik en absorberen goed.

De inleggers van bumGenius Flip (stay dry en biokatoen) kunnen bij grotere kinderen gebruikt worden als extra inlegger. In feite komt het neer op een extra luier die je gebruikt (bij vouwluiers vormt de inlegger immers de luier). Bij onze dochter (nu 11 maanden oud) gebruiken we ’s nachts soms een Flip stay dry inlegger in een strikluier.

Wanneer je ’s nachts herbruikbare luiers kunt gebruiken, bespaar je de kost van wegwerpluiers. Er zijn ook wel nadelen aan verbonden

• Ieder kind is anders. Sommige kinderen plassen ’s nachts veel. Dat kan het moeilijk maken.
• Een nachtluier kan slecht gaan ruiken. Soms hangt deze geur ’s morgens in de kleren en de pyjama.  Dit is niet iedere dag zo, maar we merken dat we de pyjama van onze dochter al eens sneller moeten wassen of haar na de nacht een propere body moeten aandoen omdat de body niet meer fris ruikt.
• Het overbroekje kan ook slecht ruiken. Dit gebruiken we de dag erop niet meer. Voor ’s nachts houden we daarom een overbroekje opzij. ’s Morgens spoel ik het even onder de kraan en dat laat ik gedurende de dag drogen. Zo ruikt het ’s nachts weer fris om te gebruiken

Moraal van het verhaal? Herbruikbare luiers ’s nachts: het kán. Maar het vraagt aandacht voor een geschikte luier en misschien is het niet voor ieder kind (of iedere ouder) even geschikt. Voel je daarom niet schuldig wanneer je ’s nachts (soms) kiest voor het wegwerpalternatief.

Catty

Neen. Je kindje zal hier geen verschil in merken, de huid van je baby reageert hier niet op.

De gouden regel is: elke uitgespaarde wegwerpluier is er één gewonnen, maar het lukt misschien niet altijd en daar moet je je niet schuldig over voelen.

Zo kan het voor jezelf goed zijn om je na de geboorte van je kindje even tijd te gunnen.  Een nieuw kindje gooit de dagdagelijkse organisatie in de war – en dan zwijgen we nog van de hormonen- en dan kan de organisatie van de luiers een belasting zijn. Soms zijn kindjes echt nog te klein de eerste weken. Als je ziet dat de luier nog echt héél dik aanpast en de beentjes van je kindje wijd staan bij het dragen van zo’n luier, dan is het zelfs goed om nog wat te wachten.

Als je kindje naar een creche gaat waar ze enkel wegwerp gebruiken, kan je ’s avonds, ’s nachts en in het weekend thuis gewoon herbruikbare luiers gebruiken.

Ook voor grootouders kan het even wennen zijn om met de herbruikbare luiers aan de slag te gaan.

En op vakantie is het niet altijd even handig. Misschien staat er geen wasmachine. (Als er wél een wasmachine staat, kan het uiteraard wel.)

Een gouden tip: gebruik wasbare luiers wanneer het gaat. Jezelf opleggen dat het altijd móet kan je op moeilijke momenten ontmoedigen. Als je door een flexibele opstelling het gebruik van de luiers volhoudt, uiteindelijk is dat het belangrijkste.

Catty

Wat doe je op vakantie met de luiers?

Veel mensen nemen op vakantie een pak wegwerpluiers mee. Het is gemakkelijk en je hoeft niet veel mee te nemen, want op vakantie zijn er ook winkels.

Toch is het mogelijk om ook op vakantie herbruikbare luiers te gebruiken.

Enkele tips:

• Ga na of er in je logeerplaats een wasmachine staat. In veel huisjes en campings kan dit wel.
• Leg de luiers in een stevige doos of afzonderlijke reistas voor onderweg. Zo kan je ze netjes vervoeren en blijven ze bij elkaar.
• Vergeet niet om enkele luiers in een verzorgingstas voor onderweg te steken. Onderweg in je grote bagage moeten grabbelen is niet aangenaam.
• Je kan voor onderweg ook wegwerp meenemen en ervoor kiezen om eens je ter plaatse bent de herbruikbare luiers te gebruiken.
• Ben je beperkt in bagage? Neem misschien een deel van je luiers mee. Enkele luiers is nog steeds meer dan geen.
• Neem een grote waszak mee. Deze neemt geen plaats in in de bagage. Eens ter plekke dient ze voor de opslag van vuile luiers. Deze zak zorgt ervoor dat de geur van de luiers zich niet verspreidt.
• Vind je het té lastig? bumGenius Flip wegwerpinleggers kunnen een uitkomst bieden. De inleggers zijn uit 100% natuurlijke materialen samengesteld.
• Op vakantie heb je als je kindjes slapen vaak de tijd om je even met de was bezig te houden.

Lukt het niet? Neem dan met een gerust hart wegwerpluiers mee. Wanneer je merkt welke hoeveelheid je hiervan gebruikt en wegwerpt, kan goed zijn voor de motivatie om thuis weer verder te doen.

We zetten het even op een rijtje.

- Broekjes en overbroekjes

Het klassieke systeem van een luier en een overbroekje staat het meest garant voor waterdichtheid. Dit is zeker een pluspunt voor iedereen die je kindje opvangt. Wanneer je een luierwissel even over het hoofd ziet, gaan deze luiers niet lekken. De luierbroekjes kunnen wel heel nat worden, maar het overbroekje houdt het tegen. Daarnaast kan je ook exra inleggers in de luiers leggen voor extra absorptie.

Voorbeeld: Totsbots Bamboozle, Totsbots Flexitots, Bambinex bamboe luier, Flip overbroekjes, Popolini Popowrap

Op zich is dit systeem niet omslachtig. Toch horen we wel eens dat de combinatie van een luierbroekje én een overbroekje sommige mensen afschrikt omdat het ingewikkeld of omslachtig lijkt.
Het kan daarom goed zijn dit even af te toetsen alvorens je een heel pakket aankoopt.

Als je kindje lange dutten doet en/of veel plast, zijn bamboe luiers of de Flexitots luiers een aanrader. Deze zijn extra goed in absorptie.

- All in one luiers (en pocketluiers)

All in one luiers zijn eigenlijk even gemakkelijk in gebruik als wegwerpluiers, doordat de overbroekjes en het luiertje één geheel vormen. Hiermee maak je het iemand héél gemakkelijk en krijg je twijfelaars over de brug. Het enige verschil is dat de all in one niet in de vuilbak gaat, maar in de wasemmer of waszak.
Maak alle luiertjes klaar op voorhand, bereid meegroeiluiers voor in de juiste maat en leg het inlegvlies erin en klaar is kees.
(Gemakshalve heb ik hierbij de pocketluiers geplaatst, deze bereid je zelf voor tot all in one door de inlegger erin te steken na het wassen.)
Let wel: bij all in one luiers is het wel belangrijk om regelmatig (ongeveer iedere 3 uur) te verversen om lekken te voorkomen.

Voorbeelden zijn de bumGenius organic, bumGenius one size, Totsbots Easyfit.

- Vouwluiers

bumGenius Flip vouwluiers zijn goedkoop, slank en mooi.
Bij vouwluiers vervang je de inlegger (een doek) en hergrbruik je het broekje. Voor iemand die je kindje opvangt, kan dit aanvankelijk een beetje moeilijk lijken.
Een oplossing die al enkele klanten hiervoor hebben: voor zie per dag opvang 7 a 8 broekjes en vouw ze op voorhand klaar met een inlegger erin. Zo heb je eigenlijk al kant en klare luiers.
Bij het verschonen gaat de inlegger in de waszak en het overbroekje wordt afzonderlijk gehouden. Dit kan je dan de dag erop opnieuw gebruiken zonder dat het gewassen moet worden.
Zo maak je het de andere heel gemakkelijk en ben je nog goedkoop af.

Gebruikt je creche enkel wegwerpluiers en wil je tóch herbruikbare luiers?
Ook dan is de bumGenius Flip een goed alternatief. Door de lage kostprijs kan er gemakkelijk 21 kopen zodat je in weekends en vakanties voldoende hebt.
Doe je kindje vóór het naar de opvang gaat een luiertje aan en gebruik ze ’s avonds ook. Ook voor de dutjes zijn ze geschikt.

Catty

Zowieso is alle extra werk voelbaar als je een hele dag bezig bent. Maar als je wasmachine buiten gebruik is, dan komt het probleem.

Hoe ik daar nu aan denk? Je moet maar eens aan het stof komen kijken bij ons thuis.

Ik had er ook niet echt lang bij stilgestaan dat ik mijn wasmachine echt niet lang kon missen. Op vestimentair vlak kom ik wel even verder. Mogelijk dat je na een week of twee zonder wassen de mode van enkele jaren geleden ziet uit de kast komen, maar het zou wel gaan. Maar eens je luiervoorraad op is, dan móet je wassen.

En dan? Blij zijn dat het Pasen is! Niet dat er een wonder gebeurd is ten huize Luierhoek, maar zo kon ik tijdens het paaseierenfeest mijn vuile luiers wassen bij mama. En zo lukt het dan. En een bijkomend pleziertje: zo roken ze eens naar een ander wasmiddel.

En de dag nadien stond onze wasmachine opnieuw op onze werf!